KURAMLAR

İKİ ANA KURAM

Profesyonel çalışma gruplarını inceleyen sosyologlar, iki ana kuram geliştirmişlerdir: İşlevselci kuram ve işlevselci kuramları eleştiren neo-Marksist kuram. Profesyonelleri toplumsal uyumu arttıran, ‘genel'in çıkarını koruyan, çağdaş gruplaşmalar olarak gören anlayış, işlevselci yaklaşımdır. Profesyoneller, özerk kuruluşlara tabidir ve güvenilirliliklerini korumak için özerk kalmak zorundadır. Profesyonelleri üst ya da burjuva sınıfının elinde oyuncak olarak gören neo-Marksist yaklaşım, devletin düzenlediği ve onayladığı bir düzlemde profesyonellerin hizmet etmek zorunda kaldıklarını ve geçtiğimiz yüzyılda çok önemli statülere sahip olan zanaatçılar gibi bu grupların da yok olacaklarını düşünmektedirler.

İşlevselci yaklaşımın önde gelen düşünürleri Hughes (1958,1963), Goode (1957,1960), Barber (1963) ve bu çizginin yaklaşımını zenginleştiren Freidson'dur (1961, 1970, 1973,1976, 1980, 1983, 1989, 1994). Marksist model çerçevesinde literatüre katkıda bulunan kişiler ise, Haug (1973), Oppenheimer (1973), Donald. W.Light ve Sol Levine (1988), Ehrenreich ve Ehrenreich (1977) ve Derber (1982) gibi kişilerdir. Bunun dışında işlevselci kuram ile çatışmacı kuramlar arasında orta yolu bulmaya çalışan diğer yaklaşımlara iki güzel çalışma gösterilebilir. The Rise of Professionalism adlı eseri yazan M.S. Larson(1979) ve The System of Professions'ı yazan A.Abbott'ur (1988).